Nieuws
In het Kasteel van Montsoreau verandert Art & Language het portret tot conceptueel terrein tot 30 juni 2026
Het Kasteel van Montsoreau, museum voor hedendaagse kunst, wijdt de tentoonstelling Art & Language: Portraits aan een onverwachte vraag binnen het werk van het Britse collectief: de figuur, haar kritische toepassingen en haar grenzen. Het parcours, aangekondigd van 13 november 2025 tot 30 juni 2026, steunt met name op Now They Are II en plaatst het portret terug in een geheel van politieke, artistieke en literaire verwijzingen.
Een tentoonstelling die het idee zelf van portret verschuift
Het Kasteel van Montsoreau, museum voor hedendaagse kunst, opent voor het publiek de tentoonstelling Art & Language: Portraits, gewijd aan de aanwezigheid van het portret in het werk van Art & Language. De afspraak wordt op de officiële pagina aangekondigd onder de data 13.11.2025-30.06.2026, met een publicatie gedateerd op 20 augustus 2026. Het voorstel wordt gepresenteerd als de voortzetting van een cyclus van eerbetoon-tentoonstellingen rond 60 jaar Art & Language.
De gekozen invalshoek is bewust verrassend: weinig musea kunnen zich, volgens de presentatie, omvormen tot portrettengalerij en zich tegelijk definiëren als museum voor hedendaagse kunst. Die spanning zet de toon voor de tentoonstelling. Het gaat er niet alleen om gezichten op een rij te zetten, maar om te onderzoeken wat het portret wordt wanneer het via de instrumenten van de conceptuele kunst passeert.
Een Brits collectief in het hart van het project
De tentoonstelling is gewijd aan een groep Britse conceptuele kunstenaars van wie de radicaliteit, volgens de presentatietekst, er voortdurend toe heeft aangezet de grenzen en het kader van de productie van het kunstwerk te herdefiniëren. Die precisering is essentieel: het portret verschijnt er minder als een klassiek genre dan als een motief dat op de proef wordt gesteld door een theoretische, kritische en collectieve praktijk.
Het Kasteel van Montsoreau heeft een bijzondere verankering om dit onderwerp te behandelen. De startpagina vermeldt dat het museum de grootste collectie ter wereld bezit van werken van de beweging Art & Language. Ze herinnert er ook aan dat de naam Art & Language werd aangenomen parallel met de oprichting van het tijdschrift Art-Language, opgericht in 1968, en dat de beweging wordt voorgesteld als pionier van de conceptuele kunst.
Een museum in een Loirekasteel
De omgeving voegt nog een leeslaag toe. Het Kasteel van Montsoreau presenteert zich als een museum voor hedendaagse kunst in de Loirevallei, opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO, in Maine-et-Loire, in de gemeente Montsoreau, tussen Angers en Tours. Die ligging geeft de tentoonstelling een bijzondere context, tussen historische architectuur en conceptuele collectie.
De site van het Kasteel van Montsoreau benadrukt ook de architecturale bijzonderheid van de plek: het gaat om het enige kasteel van de Loire dat in de bedding van de rivier is gebouwd. Het gebouw, in de presentatie gedateerd op 1450, wordt verbonden met Jean II de Chambes, eerste raadgever van de koningen Karel VII en Lodewijk XI, ambassadeur in Venetië en partner van Jacques Coeur.
Now They Are II als steunpunt
Het parcours steunt met name op het werk Now They Are II, gedateerd op 2016. De officiële presentatie preciseert dat het bestaat uit meer dan achthonderd portretten verdeeld over 144 bladen. Die omvang geeft de tentoonstelling een concrete basis: het portret wordt er niet behandeld als een geïsoleerd beeld, maar als een reeks, een opeenstapeling en een denkmethode.
Vanuit dit werk introduceert het museum ook historische werken opnieuw die voortkomen uit de samenwerking tussen Mel Ramsden en Michael Baldwin. De officiële pagina noemt verschillende figuren die in deze nabijheid aanwezig zijn: John Wayne, Jimmy Carter, Ad Reinhardt, George W. Bush en de Coyote uit Road Runner en Coyote. Deze verwijzingen plaatsen visuele cultuur, politiek en kunstgeschiedenis naast elkaar.
Portretten verbonden met muziek en performance
De presentatie verbindt sommige portretten ook met de productie van het album Five American Portraits van Red Crayola. Die aanwijzing situeert een deel van het corpus in een circulatie tussen beeldende kunst en muziek, zonder Art & Language tot één enkele categorie te reduceren. Het portret wordt zo een doorgangspunt tussen beeld, tekst, geluid en artistieke samenwerking.
De tentoonstelling vermeldt ook vijftien portretten van Donald J. Trump die werden gemaakt voor het script van een performance van de Jackson Pollock Bar. Ook hier wordt het portret niet gepresenteerd als louter gelijkenis. Het sluit aan bij een logica van scenario, performance en kritische afstand, trouw aan de rol die de pagina toekent aan de theoretische en literaire grondslagen van het collectief.
Voorbij de grote figuren van de kunstgeschiedenis
De officiële tekst benadrukt één punt: de tentoonstelling presenteert niet alleen leidende figuren uit de Kunstgeschiedenis. Ze verwijst naar portretten van plaatsen, portretten van landschappen, portretten van politici en een zelfportret van de verklede leden van het collectief, Art & Language in disguise, gedateerd op 1980. Het woord portret breidt zich dus uit naar objecten en situaties die niet altijd tot het gezicht behoren.
Deze uitbreiding van het portret berust, volgens de presentatie, op theoretische, kritische en literaire grondslagen. De tentoonstelling stelt zo een mise en abyme van de voorstelling van de figuur voor, met haar grenzen en verwachtingen. Die woordenschat wijst erop dat het onderwerp niet alleen iconografisch is: het betreft ook de voorwaarden waaronder een figuur kan worden geproduceerd, herkend of betwist.
Een hedendaagse lezing van de menselijke figuur
De officiële pagina plaatst de tentoonstelling ten slotte in een zeer actuele context. In het tijdperk van sociale netwerken en de onafgebroken tsunami van de menselijke figuur die op elk uur en elke minuut wordt gedeeld, wordt de oefening beschreven als een hercentrering van het discours over het portret. Het museum benadrukt zo een verschil tussen de massale hedendaagse productie van beelden van personen en de analytische traagheid van conceptueel werk.
Dat verschil geeft Art & Language: Portraits zijn duidelijkste draagwijdte. Op een plek die aanspraak maakt op de grootste collectie ter wereld van werken van de beweging, brengt de tentoonstelling werken samen waarin de menselijke figuur, het landschap, de politiek, de populaire cultuur en de performance evenzovele manieren worden om te testen wat een portret nog kan betekenen.
Bronnen: chateau-montsoreau.com