Wiadomość
W Château de Montsoreau Art & Language przekształca portret w pole konceptualne do 30 czerwca 2026 roku
Château de Montsoreau, muzeum sztuki współczesnej, poświęca wystawę Art & Language : Portraits nieoczekiwanemu zagadnieniu w twórczości brytyjskiego kolektywu: figurze, jej krytycznym zastosowaniom i ograniczeniom. Ekspozycja, zapowiedziana od 13 listopada 2025 roku do 30 czerwca 2026 roku, opiera się między innymi na Now They Are II i umieszcza portret w sieci odniesień politycznych, artystycznych i literackich.
Wystawa, która przesuwa samo pojęcie portretu
Château de Montsoreau, muzeum sztuki współczesnej, otwiera dla publiczności wystawę Art & Language : Portraits, poświęconą obecności portretu w twórczości Art & Language. Wydarzenie jest zapowiedziane na oficjalnej stronie pod datami 13.11.2025-30.06.2026, z publikacją datowaną na 20 sierpnia 2026 roku. Propozycja jest przedstawiana jako kontynuacja cyklu wystaw-hołdów z okazji 60 lat Art & Language.
Wybrana perspektywa jest celowo zaskakująca: według prezentacji niewiele muzeów może przekształcić się w galerię portretów, jednocześnie określając się jako muzeum sztuki współczesnej. To napięcie nadaje ton wystawie. Nie chodzi jedynie o ustawienie obok siebie twarzy, lecz o zbadanie, czym staje się portret, gdy przechodzi przez narzędzia sztuki konceptualnej.
Brytyjski kolektyw w centrum projektu
Wystawa jest poświęcona grupie brytyjskich artystów konceptualnych, których radykalizm, według tekstu prezentacji, nieustannie skłaniał do redefiniowania granic i ram produkcji dzieła sztuki. To doprecyzowanie jest kluczowe: portret jawi się tu mniej jako klasyczny gatunek, a bardziej jako motyw poddany próbie przez praktykę teoretyczną, krytyczną i zbiorową.
Zamek Montsoreau ma szczególne zakorzenienie, by podejmować ten temat. Strona główna Château de Montsoreau wskazuje, że muzeum posiada największą na świecie kolekcję dzieł ruchu Art & Language. Przypomina także, że nazwa Art & Language została przyjęta równolegle z powstaniem czasopisma Art-Language, założonego w 1968 roku, a sam ruch jest przedstawiany jako pionier sztuki konceptualnej.
Muzeum mieszczące się w zamku nad Loarą
Otoczenie dodaje kolejną warstwę interpretacji. Château de Montsoreau przedstawia się jako muzeum sztuki współczesnej położone w dolinie Loary, wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO, w departamencie Maine-et-Loire, w gminie Montsoreau, między Angers a Tours. Ta lokalizacja nadaje wystawie szczególny kontekst, między historyczną architekturą a kolekcją konceptualną.
Strona Château de Montsoreau podkreśla także architektoniczną wyjątkowość miejsca: jest to jedyny zamek nad Loarą zbudowany w korycie rzeki. Budowla, datowana w prezentacji na 1450 rok, jest łączona z Jeanem II de Chambes, pierwszym doradcą królów Karola VII i Ludwika XI, ambasadorem w Wenecji oraz partnerem Jacques’a Cœura.
Now They Are II jako punkt oparcia
Trasa wystawy opiera się między innymi na dziele Now They Are II, datowanym na 2016 rok. Oficjalna prezentacja precyzuje, że składa się ono z ponad ośmiuset portretów rozmieszczonych na 144 arkuszach. Ta skala daje wystawie konkretną podstawę: portret nie jest tu traktowany jako odizolowany obraz, lecz jako seria, nagromadzenie i metoda myślenia.
Na podstawie tego dzieła muzeum ponownie wprowadza także historyczne prace powstałe ze współpracy Mela Ramsdena i Michaela Baldwina. Oficjalna strona wymienia kilka postaci obecnych w tym sąsiedztwie: Johna Wayne’a, Jimmy’ego Cartera, Ada Reinhardta, George’a W. Busha oraz Kojota z kreskówki Bip Bip i Kojot. Te odniesienia zestawiają ze sobą kulturę wizualną, politykę i historię sztuki.
Portrety związane z muzyką i performansem
Prezentacja łączy także niektóre portrety z produkcją albumu Five American Portraits zespołu Red Crayola. Ta informacja sytuuje część korpusu w obiegu między sztukami wizualnymi a muzyką, nie sprowadzając Art & Language do jednej kategorii. Portret staje się wtedy punktem przejścia między obrazem, tekstem, dźwiękiem i współpracą artystyczną.
Wystawa wspomina również piętnaście portretów Donalda J. Trumpa wykonanych do scenariusza performansu Jackson Pollock Bar. Także tutaj portret nie jest przedstawiany jako zwykłe podobieństwo. Wpisuje się w logikę scenariusza, performansu i krytycznego dystansu, zgodną z rolą, jaką strona przypisuje teoretycznym i literackim podstawom kolektywu.
Poza wielkimi figurami historii sztuki
Oficjalny tekst podkreśla jedną kwestię: wystawa nie prezentuje wyłącznie figur patronackich Historii Sztuki. Przywołuje portrety miejsc, portrety krajobrazów, portrety polityków oraz autoportret członków kolektywu w przebraniu, Art & Language in disguise, datowany na 1980 rok. Słowo portret rozszerza się więc na obiekty i sytuacje, które nie zawsze należą do porządku twarzy.
To rozszerzenie portretu opiera się, według prezentacji, na podstawach teoretycznych, krytycznych i literackich. Wystawa proponuje więc mise en abyme przedstawienia figury, z jego ograniczeniami i oczekiwaniami. To słownictwo wskazuje, że temat nie jest wyłącznie ikonograficzny: dotyczy także warunków, w których figura może zostać wytworzona, rozpoznana lub zakwestionowana.
Współczesna lektura figury ludzkiej
Oficjalna strona umieszcza wreszcie wystawę w bardzo aktualnym kontekście. W dobie mediów społecznościowych i nieustannego tsunami figury ludzkiej udostępnianej o każdej godzinie i w każdej minucie ćwiczenie to jest opisane jako ponowne skupienie dyskursu na portrecie. Muzeum podkreśla w ten sposób rozdźwięk między masową współczesną produkcją obrazów osób a analityczną powolnością pracy konceptualnej.
Ten rozdźwięk nadaje Art & Language : Portraits jej najbardziej wyrazisty wymiar. W miejscu, które deklaruje posiadanie największej na świecie kolekcji dzieł tego ruchu, wystawa gromadzi prace, w których figura ludzka, pejzaż, polityka, kultura popularna i performans stają się tyloma sposobami testowania tego, co portret może jeszcze znaczyć.
Źródła: chateau-montsoreau.com · chateau-montsoreau.com